Tshikolo
Tshikolo ndi tshiimiswa tsha pfunzo (na kha nyimele ya u guda nga muthu nga eṱhe, tshifhaṱo )tsho itelwaho u ṋetshedza zwiimo zwa u guda zwa u funza matshudeni kanzhi nga fhasi ha vhulivhisi ha vhadededzi. Mashango manzhi a na sisiṱeme dza pfunzo ya fomala, ine tshiṅwe tshifhinga ya kombetshedzwa. Kha sisiṱeme idzi matshudeni vha bvela phanḓa nga mutevhe wa zwikolo zwine zwa nga fhaṱiwa na u shumiswa nga madzangano a muvhuso na a phuraivethe. Madzina a zwikolo izwi o fhambana u ya nga shango o haseledzwaho kha tshipiḓa tsha themo dza dzingu afho fhasi fhedzi nga u angaredza a katela tshikolo tsha phuraimari tsha vhana vhaṱuku na tshikolo tsha sekondari tsha vhaswa vhe vha fhedza pfunzo ya phuraimari .Tshiimiswa tshine pfunzo ya nṱha ya funzwa khatsho tshi adzela u vhidzwa khoḽedzhi ya yunivesithi kana yunivesithi.[1]
Nga nnḓa ha zwikolo izwi zwa ndeme matshudeni kha shango ḽo ṋewaho vha nga dovha vha dzhena zwikolo phanḓa na nga murahu ha pfunzo ya phuraimari (ya fhasi kha ḽa US na ya sekondari tshikolo tsha vhukati kha ḽa US. Kindergarten kana tshikolo tsha u thoma tshi ṋea vhuṅwe vhugudisi ha tshikolo kha vhana vhaṱuku vhukuma (kanzhi vha miṅwaha ya 3–5). Yunivesithi tshikolo tsha mishumo ya zwanḓa, khoḽedzhi kana seminari zwi nga vha hone nga murahu ha tshikolo tsha sekondari.Tshikolo tshi nga vha tsho ṋekedzwa kha sia ḽithihi ḽo khetheaho u fana na tshikolo tsha ikonomi kana tsha u tshina. Zwikolo zwiṅwe zwi nga ṋetshedza kharikhuḽamu na nḓila dzi si dza mvelele.