Soutpansberg

Soutpansberg (ine ya vha Zoutpansberg ya kale), zwine zwa amba "Thavha ya Muṋo kana Ha-Malamulele" nga Luambo lwa Afrikaans, ndi mutevhe wa thavha dzi re kule tshipembe ha Afrika Tshipembe . I wanala Tshiṱirikini tsha Vhembe, Limpopo .Hoda ha itiwa ( Venda , kana "fhethu ha muṋo") hure magumoni ayo a vhukovhela. Mutevhe wa thavha u swika magumoni o fhambanaho kha Vhupo ha Mvelo ha Matikwa, hune ha vha 107 kilometres (66 mi) nga vhubvaḓuvha. Vhupo nga u angaredza yo newa dzina ḽa Venda line la vha Ha-Malamulele, sa vhunga nṱhani hazwo yo vha i tshi ḓivhiwa nga zwipida zwayo dzine dza vha Dzanani, Songozwi na dzinwe.

Ha-Malamulele hu vhumba tshipiḓa tsha ‘Vhembe Biosphere Reserve’, vhewaho sa vhupo ha zwithu zwi tshilaho nga UNESCO nga 2009. Vhupo ha u fhedzisela vhu katela na Blouberg Range, Phaka ya Lushaka kha vhupo ha Kruger na Mvelele ya tshipida Mapungubwe .

Thavha yo ṱangana na dzi zwipida mbili, Waterpoort vhukovhela, ine ya vha na mulambo wa mutavha kana Sand River (Limpopo) na tshiporo, na Wyllie’s Poort, ine ya tendela zwiendedzi zwa bada ya N1 u fhira ubva Louis Trichardt uya Musina . Lajuma ndi ṱhodzi ya nṱhesa ine ya vha na vhulapfu ha 1,747 metres (5,732 ft) . Mulambo wa Nzhelele na mulambo wawo wa Mutamba, Mulambo wa Nwanedi na mulambo wawo wa Luphephe, khathihi na Mulambo wa Levubu na milambo yawo mihulwane, Mulambo wa Mutshindudi na Mutale, na Mulambo wa Letaba zwi gonya kha zwikwara zwa Thavha dza Soutpansberg. Mulambo wa Brak, une wa vha mulambo wa Sand, u elela nga nḓila ya diagonal kha magumo a vhukovhela ha Soutpansberg, wa u fhandekanya na Blouberg u ya vhukovhela.

Muthu mutshena wa u thoma u swika, na u vhidza, thavha ndi Coenraad de Buys, mukoloni we a shavha Graaff Reinet nga murahu ha vhushandukwa ho kundelwaho nga 1795. Vho dzula tsini na thavha nga 1820 nahone vho vha vhe muhulwane wa lushaka lwa hafu ya lushaka, "Buysvolk" kana Vhathu vhane vha renga, vhane vha kha di wanala Buysdorp . De Buys o tevhelwa nga muendelamashango Louis Tregardt we a vha a tshi dzula kha pani ya muṋo ubva nga ṅwedzi wa Lambamai u swika nga Ṱhangule 1836. Nga nwedzi wa Lambamai 1836 Tregardt o fhirela gammbani tsini na dorob

o ya Schoemansdal na Louis Trichardt, he a dzula hone u swika nga nwedzi wa Lambamai 1837. Ubva nga nwedzi wa Ṱhangule uya kha ṅwedzi wa Ṱhangule 1837 tshigwada tsha Tregardt tsho mbo ḓi ṱoka mishasha mulamboni wa Doorn, kha bulasi ine ya vha hone zwino ya Doorn River, nga murahu ha zwenezwo vho mbo ḓi pfuluwa lwa tshothe vha tshi khou ṱoḓa nḓila ya u rengisa vha tshi ya lwanzheni.

Nga murahu ha minwaha ya 11, nga 1848, ho mbo di thomiwa vhupo vhune ha pfi Zoutpansbergdorp fhethu he ha vha hu na gammba ya u thoma ya Tregardt. Yo thomiwa nga Jan Valentyn Botha, we a ranga phanḓa tshigwada tsha lwendo lwa Andries Potgieter . Potgieter o lovha Zoutpansbergdorp nga 1852, na mutukana wawe nga murahunyana ha zwenezwo. Nga 1855 murangaphanḓa wa ḓorobo wa vhukuma o vha e Stephanus Schoeman we a vhidza vhupo vhune ha khou aluwa, naho ho vha vhu songo dzudzanyea ha nnḓu dza maṱanga Schoemansdal, nga dzina ḽawe. U engedzwa nga vhadzia-u-shanduka, ḓorobo yo vha i tshi khou bvelela kha u rengisa ṋanga dza nḓou nga 1855, musi vhathu vhayo vha tshi swika 200.