Jump to content

Draft 7

From Wikipedia

Aa nga dzina ndi pfhi Fentse18

Lwamondo

Vhavhusi vha Lwamondo ndi Vhalaudzi vha Tshimudi. Ḓivhazwakale ya mulomo i amba uri Vhalaudzi vho vha vhe tshipiḓa tsha Vhasenzi, tshigwada tsho rangwaho phanḓa nga Vhasingo, na uri Vhalaudzi vho vha vho rangwa phanḓa nga Govhamasenga (ane a dovha a ḓivhiwa sa Gwamasenga) na murathu wawe wa hafu Tshimudi. Vhalaudzi vho dzula tsini na mulambo wa Mutshedzi govhani la Nzhelele. Fhethu he Vhalaudzi vha dzula hone hu ḓivhiwa sa Vhulaudzi (zwine zwa amba uri “shango ḽa Vhalaudzi”).[1]

Zwo sumbedzwa huṅwe fhethu kha ino webusaithi (Ḓivhazwakale ya u Thoma) uri Muvhuso wa Vhavenḓa nga tshifhinga tsha Khosi Dyambeu na Thohoyandou wo vha u tshi bva mulamboni wa Vhembe (Limpopo) devhula u swika mulamboni wa Crocodile tshipembe. Vhuhosi hovhu ho vha vhu tshi katela vhathu vhane vha sa ambe luvenḓa. Vha Karanga vha Zimbabwe vho vha vha tshi vha fhasi hawe na mahosi a Bapedi vho vha vha tshi mudzhia sa muvhusi wavho.[1]

Khosi Thohoyandou vho vhea mahosi o fhambanaho a fulufhedzeaho u mona na muvhuso uri vhathu vha mu hulise. Khosi Thohoyandou vho laedza mahosi mavhili a Vhalaudzi, Govhamasenga na Tshimudi uri vha ye phanḓa tshipembe vha kunda Mapulaneng na Mashishing (Lydenburg).[2]

Vho-Govhamasenga na Vho-Tshimudi vha bva vha livha Mapulaneng na Mashishing sa zwe khosi Thohoyandou vha laedziwa zwone. Vho-Govhamasenga na vhana vhavho vha dzula Mapulaneng, ngeno Tshimudi na mukomana wawe, Tshilinde vho dzula Mashishing. Vhoṱhe Vho-Govhamasenga na Vho-Tshimudi vho vha vha sa funi Vho-Mapulaneng na Vho-Mashishing. Vhuvhili havho a vho ngo kona u ḓitika nga nndwa dze dza vha hone vhukati ha Vhalaudzi na vha amaSwati na vha Mapulana kha vhupo honoho.[2]

Vhalaudzi vha Govhamasenga vho humela Venda vha tanganedzwa nga vha Ronga vhe vha bva Mozambique. Vha Ronga vho vha vho no lingedza na u dzula Mapulaneng, fhedzi vho dovha vha dzhena kha nndwa dza malofha na vha Swazi na vha Mapulana.[2]

Vhalaudzi vha Govhamasenga vho dzula Tshinavheni. Vhaḓivhazwakale vha amba uri vhunzhi ha vhana vha Vhalaudzi vhe vha bebwa Mapulaneng na Mashishing vho vha vha tshi amba Tshivenḓa tsho pwasheaho nahone vha tshi kona u amba luambo lwa Sipulana na lwa Siswati. Nga zwenezwo, vho vha vha tshi vhonwa nga vhaṅwe vhathu sa vhathu vha nnḓa. Hezwi, vhaḓivhazwakale vha tenda uri zwo ita uri hu vhe na muhumbulo wo khakheaho wa uri Vhalaudzi ndi vha bvaho kha Ronga. U hanganea ho vha hu tshi engedzwa nga u vha hone ha Vharonga nga ngomu ha Vhalaudzi, ha dzhiwa uri Vhalaudzi na Vharonga ndi tshithu tshithihi.[3]

Vhalaudzi vha Govhamasenga nga murahu vho mbo ḓi ṱuwa Tshinavheni vha ya vha dzula fhethu hu tevhelaho:[3]

Vho-Masia Mbando vha dzula Tshiphuseni (Ha-Masia);[2]

Maphaha vho dzula Vhulorwa (vhukovhela ha Songozwi);[3]

Vho-Mahandulula vha dzula Phawe ngei Vhulaudzi;

Makongodza o dzula Ha-Makongodza;

Vho-Mukovhi vho mbo di dzula Tshivhulana vha di rina dzina la vhupo honoho. Vho mbo ḓi ḓivhiwa sa Netshivhulana (muvhusi wa Tshivhulana);[2]

Vho-Ratshikwekwete vho kunda Tshimbupfe tshe tsha vha tshi fhasi ha Vhakwevho vha Mammbana. O dovha a ḓi vhidza nga dzina ḽa vhupo he a vhu kunda nahone b a ḓivhiwa sa Netshimbupfe (muvhusi wa Tshimbupfe);

Vho-Makumbane vha dzula Tshisahulu vha vhusa vhupo honoho u bva Dzindi u swika Tshinane; na[2]

Vho-Govhamasenga na Tshipetane vho mbo ḓi dzula Tshituwani, hune ṋamusi ha ḓivhiwa sa Ha-Mutsha (Ha mutsha u tshi anea). Afha ndi he Govhamasenga a lovhela hone.[2]

Bugu Tshumiswa

  1. 1 2
  2. 1 2 3 4 5 6 7 "Luonde – All things Venda" (in en-US). Archived from the original on 2026-01-22. Retrieved 2026-02-25.
  3. 1 2 3 "Loquis - Ascolta e Racconta il Mondo - Podcast Geolocalizzati". Loquis (in Italian). Retrieved 2026-02-25.