Donngi

DONNGI ndi tshifuwo tsha hayani. I bva kha donngi ya ḓaka ya Afrika nahone i nga khethekanywa sa lushaka luṱuku lwayo kana sa lushaka lwo fhambanaho, Yo vha i tshi fuwiwa Afrika minwaha ya 5000–7000 yo fhiraho nahone yo shumiswa nga maanḓa sa tshipuka tshine tsha shuma u thusa lushaka kha mishumo minzhi yo fhambanaho.

Hu na donngi dzi fhiraho milioni dza 40 shangoni, vhunzhi hadzo dzi mashangoni a songo bvelelaho, hune dza shumiswa nga maanḓa sa zwifuwo zwa u hwala u paka kana u lima. Naho donngi dzine dza shuma dzi tshi anzela u ṱanganedzwa na dzine dza vha uri dzi ya tshila kana fhasi ha zwiḽiwa, mbalo ṱhukhu dza donngi kana donngi dzi ya vhewa uri dzi kone u fuwa, sa zwifuwo zwa hayani, na u tsireledza zwifuwo kha mashango o bvelelaho.